Cambodja, same same but different.

Na de nodige informatie te hebben verzameld op het internet, waren we op de hoogte van zowat alle mogelijke oplichtingspraktijken. We weten nu al dat we voor de visum te krijgen 2x opgelicht gaan worden. Je betaald een niet-officiele $2 voor de stempel om Laos buiten te mogen en nog eens $3 voor de stempels om Cambodja te betreden.

Op de einde van onze tijd in Laos vond iemand het blijkbaar tijd om de rollen om te keren. Nu Bart eindelijk volledig terug genezen is, krijg ik (volgens mij) een kom slechte soep voorgeschoteld en werd me 2 dagen later de rekening gepresenteerd. De uitdrukking blijven gaan tot we crashen staat me steevast op het lijf geschreven. En buiten wat extra wc-stops zetten we onze reis gewoon verder. 


Vanuit de 4000 Islands worden we met een boot terug naar het vasteland gebracht en dan moeten we even 10 minuutjes lopen tot aan de busstop. Daar aangekomen staat er al een mannetje klaar, hij steekt ons een briefje onder onze neus om in te vullen en vraagt dan voor ons paspoort en $40.
En daar begon het al, terwijl Bart gemakzuchtig zijn paspoort en geld wou afgeven, had ik als echte backpackers geen zin om opgelicht te worden. Een snelle blik rondom gaf me genoeg zelfvertrouwen. Voor deze meneer lagen er misschien 10 paspoorten terwijl er zo’n 40 backpackers zaten te wachten op de bussen. Nadat ik nog even had rondgevraagd bij de anderen, die allemaal beaamden dat het goedkoper moest zijn als we het zelf deden, hield ik voet bij stuk en gaf Bart toe om het dan maar zelf te doen.En dus kunnen we met onze paspoort nog op zak de bus op.
Aan de border moest iedereen eruit aan Laos kant, daar moesten we dus $2 betalen om het land buiten te mogen. We hadden gelezen dat het soms hielp als je een ontvangstbewijs vroeg, omdat het niet-officieel is kunnen ze dat niet geven en dus laten ze je zo door.
Maar met al 3 bussen die voor je zijn gearriveerd, werd dat helaas niets!En dus vullen we net zoals iedereen de zakken van ene of andere offical. Daarna steken we de te voet de grens over en betalen we $35 voor onze Cambodjaans visum en stempels.

Verder verloopt alles vlotjes en zitten we in no time terug in de bus richting Kratie. De busrit verliep iets minder vlot en zo’n 10km na de grensovergang viel onze bus opeens stil op een kruispunt. Gelukkig kregen de chauffeur en enkele andere met hun mechanica skills de bus gauw weer aan de praat. Niet lang daarna veranderd de tarmac in een stoffige zandweg. Toen kwamen we er ook achter dat onze bus helemaal niet zo luchtdicht was als gedacht. Via de (nood)deuren, de blazers, de ramen, overal kwam er een rode stofwolk naar binnen. Bij ieder stukje wegenwerken werden de sjaals voor de mond gehouden. Rood bestoft komen we aan in Kratie waar we eerst een half uur rondlopen om ons hostel te vinden. Nadat dezelfde tuktuk chauffeur ons al 4x voor $1 een ritje naar onze slaapplaats heeft aangeboden, besluiten we na de 5de keer toch maar toe te happen. En dan blijkt dat je op 25m ervan bent omgedraaid. Het hostel geeft ons een 3 persoonskamer vermits onze gereserveerde 2 persoonkamer niet vrij was.

We lopen wat rond in het stadje, stoppen even bij de lokale apotheker en genieten van ons eerste Cambodjaans biertje. ’s Avonds boeken we de mini-bus naar Siem Reap.
En qua lokaal transport is er tussen Cambodja en Laos geen verschil, in een 15-persoons minibus kunnen met gemak 20 personen. Alle bagage word in de veel te kleine koffer gepropt. Ze steken zelfs een levende kip tussen onze backpacks in een hete bus. En hoewel ik al enkele malen iets had gehoord achter mij, kwam ik er toch pas achter toen ze de local uit de bus lieten en de kip tussen de koffers vandaan haalde. De rit verloopt hobbelig en warm op de achterbank van de minibus. In Siem Reap aangekomen worden eerst de locals gedropt op hun juiste bestemming alvorens ze de backpackers net buiten het centrum dumpen bij het zogezegde busstation, dat niets meer was als de parking van een hotel.


De tuktuk chauffeurs springen met 10 man op u en beweren allemaal dat het hostel dat je hebt geboekt heel ver is en zij u voor een goedkope prijs tot daar kunnen rijden. We dingen dus nog wat af en besluiten dan maar om de chauffeur wat centen te laten verdienen.
We verblijven in Same Same hostel, een gezellig hostel met een lekker en goedkoop restaurantje. De douche heeft wel wat renovatiewerk nodig en ook de kamer is niet heel groot, maar dit is goed genoeg voor de komende nachten. Het hostel heeft een puppy als huisdier en het is een echte speelvogel. Schoenen, veters, broekspijpen, alles moet eraan geloven. Nadat we zijn ingecheckt en snel een snack hebben binnengespeeld, lopen we het hostel uit en botsen we op het Franse koppel Manu en Anais. Zij hadden plannen om samen met een koppel van West-Vlaanderen te gaan eten in een Belgisch restaurant en nodigen ons uit. Op de menu staat er onder andere stoofvlees en vol-au-vol. Onze keuze gaat uit naar dat laatste.


We spenderen een dag wandelend in Siem Reap city, de tuk tuks zijn overvloedig en zeer ijverig om ons het Angkor Complex te laten zien. Even vriendelijk ‘No thank you’ zeggen, lachen en met stevige pas doorstappen werkt voor mij iedere keer. Maar telkens kan ik enkele meters verder gaan rondjes draaien want mijn reisgenoot heeft er weer eentje aan zijn been hangen. Afwimpelen is niet Bart zijn sterkste kant.

Tijd om het hoogtepunt van Cambodja te bezoeken. We nemen een 3-dagen pas en besluiten om de eerste dag de grote loop te doen met een tuktuk. Hier zie je de iets minder bekende, maar daarom niet minder mooi of minder drukbezochte tempels.

De tweede dag huren we een fiets en bezoeken we de tempels die op de kleine loop liggen.
Om 4.30u eruit om tegen 6.30u aan de ingang van het complex te staan. We rijden richting Angkor Wat om de zonsopgang te bekijken en zetten daarna koers richting enkele toppers zoals o.a. Bayon en Ta Prohm, die laatste is voor vele bekend uit de Tomb Raider films.
’s Avonds eten we bij Haven Training Centre. Een Zwitserse NGO die weeskinderen en kinderen uit arme gezinnen een opleiding geven tot horeca personeel. Dit restaurant was ons aangeraden door Anais en we besluiten om gewoon op de dagen. Aan de ingang krijgen we al het deksel op de neus, geen plaats meer. Reserveren is hier echt een must! Maar terwijl we ons omdraaien komt iemand van het personeel zeggen dat er net een tafeltje de rekening heeft gevraagd en dus hebben we geluk. Vijf minuutjes wachten om de tafel op te ruimen en we krijgen de menu voor onze neus.

De 3de dag besluiten we om Angkor Wat van de binnenkant te bezoeken, maar eerst opnieuw een bezoekje te brengen aan Ta Prohm. De Tomb Raider tempel is een van de drukbezochtste tempels van Angkor, maar rond zonsopgang is iedereen op Angkor Wat en dus springen wij om 5.15u op onze fiets. De toeristen waren schaars op dit uur van de dag en dus waren er genoeg fotomogelijkheden. Tegen 9 am kwamen de eerste bussen met Engelse toeristen aan en sprongen wij op de fiets richting Angkor Wat. Daar lopen we binnen en terug buiten voor ons ontbijt, binnen de muren van de tempels is het veel te duur en dus gaan we terug richting het koffiestandje aan de ingang van de tempel. Na 20km fietsen op nuchtere maag steek ik 1 croissant en 4 chocobroodjes achter de kiezen, Bart houdt het op enkele croissants en koffie. Daarna spenderen we de volledige dag in Angkor Wat en sluiten de avond af met de zonsondergang.


We nemen nog een dagje rust en zetten daarna koers naar Battambang. Deze keer niet met de bus maar met de boot. Iets duurder, maar volgens velen en het internet de moeite waard. En dus staat de wekker voor de 3de keer op 4 dagen op 4.30u en juist nu laat zowat mijn hele lichaam het afweten. Maar de boottrip is geboekt en we kunnen dus niet meer terug.
Om 6u komt de bus ons halen en dus spendeer ik 1.5u aan mijn valies pakken met om de 5 minuten een wc-stop en als je niet meer weet of je er op moet gaan zitten of erboven moet gaan hangen, dan weet je dit de langste 7u van je leven gaan zijn. In de bus zit een Duitse jongen die gewillig zijn antibioticapillen met me deelt. Dat en 4 tabletten Immodium moeten me toiletvrij houden tot de avond. Halverwege de busrit gaat Bart door zijn rug. Gelukkig zat er een lieve oudere vrouw in de bus en toen ze halverwege ergens stopte en een winkel binnensprong, dacht ik dat ik het kreeg. Madam gaat fijn even shoppen terwijl wij hier doodziek op een stoel hangen. Enkele minuten later kwam ze uit de winkel met een Tiger Balm patch en die word door de chauffeur van de bus zorgvuldig op Bart zijn onderrug geplakt. Goed spul zo blijkt want binnen enkele minuten was de pijn volledig weg. We komen uit het busje en worden omsingeld met mensen die ons ontbijt willen verkopen. We proberen om te vrouw te betalen voor de patch, maar zij wil er niet van weten. Na haar uitgebreid bedankt te hebben, krijgen we in de gaten dat 2 locals er met onze valiezen vandoor zijn. Te ziek om iets te zeggen lopen we ze dan maar achterna en planten ons neer op de boot. Al snel komen ze vragen om een tip omdat ze onze valiezen naar de boot hebben gebracht en ze zijn niet te verlegen om te melden als de tip naar hun mening wat klein uitvalt. Dit was goed leergeld en vanaf nu pakken we onze valiezen altijd zelf op.

De boottrip is nogthans een geweldige ervaring. We komen langs verschillende drijvende dorpjes die een mooie fotogelegenheid zijn. Naarmate het einde van de trip nadert komen ook de smallere riviertjes opzetten en regelmatig hangen we dan ook vast in de struiken. Soms word er ook al eens een drijvend huisje geramd, gelukkig zonder al te veel schade. Het dagelijkse leven op het water is niet erg verschillend als op vasteland. Kinderen worden naar school gebracht in bootjes ipv auto’s/brommertjes. Toch kan ik me niet inbeelden dat ik ooit zo kan leven. Natuurlijk heb je ook voordelen van een huis op water, als je de omgeving of de buren beu bent kan je altijd enkele meters verhuizen. Een buurtfeest op het water heeft ook zo zijn charme.


Aangekomen in Battambang hadden we het Chaya Chaya Hotel geregeld met gratis pick-up. Godzijdank!! Bart presteert het nog om de valiezen van de boot te halen en ik ga op zoek naar onze pick-up. De man ziet al snel dat we wel wat hulp kunnen gebruiken en hij neemt mijn zware valies over. Helemaal tot in de kamer, dat verdiend toch wel een tip! We beloven hem ook te komen zoeken als we we een chauffeur nodig hebben voor de countrytrip. Maar eerst uitzieken, we spenderen 1.5 dag in bed en dan nog 1 dag slenterend door de stad.

De volgende dag besluiten we om de countrytrip te doen. Samen met onze chauffeur rijden we naar de eerste stop: de Bamboo train. Hier kan je een 2km lange trip op de oude treinrails rijden. Het treintje waar je met maximum 4 personen op kan is niets meer dan wielen, een houten plank en een grasmachinemotor. En hoewel ik in het begin vond dat het best wel wat sneller mocht, had ik dat idee snel bijgesteld toen ik zag hoe de mechanica van zo’n treintje in elkaar zat. Alles was gewoon los op elkaar gelegd, geen schroef kwam eraan te pas. Geniaal en oh zo leuk! Wel hobbelig en dus blijft Bart bij de chauffeurs rondhangen terwijl ik met 2 Nederlanders en 1 Vlaming het ritje maak. Je haalt snelheden van gemiddeld 25-30 km/u en als je tegenliggers hebt, dan is de kant met de minste treintjes verplicht om hun treintje te ontmantelen en de andere door te laten.
Bart daarentegen discussieert wat met de andere tuk tuk chauffeurs en krijgt zelfs nog zoetigheid aangeboden coconut flavoured stickyrice in banana leaves. (plakrijst met kokossmaak in bananenblaren gedraaid).
Daarna bezoeken we nog een wijnplantage. Onze chauffeur rijdt naar een oude brug en neemt ons mee voor enkele schitterende uitzichten. In zijn beste Engels geeft hij uitleg over de verschillende fruitbomen die we passeren.
We lunchen aan de voet van een tempel waar enkele eetkraampjes opgetrokken zijn en nodigen onze chauffeur uit. We hebben dit al vaker geprobeerd, maar meestal blijven ze op de achtergrond en eten ze nadien. Deze keer lukte het en schuifde hij mee aan. Zo komen we ook weer wat meer te weten over zijn leven. Om af te sluiten bezoeken we nog een killing cave en staan we bij zonsondergang paraat aan de vleermuizengrot. Hier vliegen om 17.30u miljoenen vleermuizen buiten op zoek naar eten.

Onze volgende stop is de strandbestemming Sihanoukville. We hadden de bus geboekt. Je weet nooit met zekerheid op voorhand hoe het gaat verlopen. Maar om 6u staat we voor aan de ingang van het hostel klaar om opgehaald te worden. Ons geduld wordt nog wat op de proef gesteld want pas om 20 na 6 komt het busje van ons hostel ons ophalen, om ons 2 straten verder weer af te zetten. Hier staan overal ticketoffices voor de bussen. We worden opgehaald met een minibus en beginnen ons te installeren. Maar wanneer na 10 minuten de bus opdraait bij een busstation beseffen we dat dit niet de bus is die ons naar Sihanoukville of zelfs Phnom Penh gaat brengen. We krijgen een bus van Sorya, een busmaatschappij die bekend staat voor zijn karaokebussen. De trip zou zo’n 12u duren. De bus zat comfortabel maar al snel was gebleken dat de blazer alleen maar ijs en ijskoud kende en je kon er geen enkele dichtzetten. We proberen tevergeefs om het af te dekken met papieren zakdoekjes en na een half uur zaten we dan ook ingeduffeld in alles wat we maar bijhadden. Sjaals, fleece, jas, lakenzak. De hele 7 uur lang werd er dezelfde karaoke dvd gedraaid. Het bleek een saaie, lange en vooral koude rit tot Phnom Penh, hier moesten we overstappen voor nog eens 5u richting onze eindbestemming.

In Sihanoukville worden we afgezet aan het busstation in de stad. De gratis bus staat geparkeerd en rijdt blijkbaar niet meer na 18u. Er zijn wel genoeg tuktuk chauffeurs die ons voor enkele dollars wel naar het strand willen brengen, maar wij besluiten om richting de stad te lopen en een goedkope slaapplek te vinden voor 1 nacht. Schuin tegenover het busstation is er al een hostel en we vragen de prijs en of we de kamer mogen zien.
De Schot Bond en de Engelse Kate staat te wachten op de sleutel zodat ze de kamer ook kunnen zien. We klauteren 3 verdiepen omhoog met al de bagage om een kamer te zien met koud water en zonder airco. Dit is ons toch echt iets te prijzig en we druipen samen af. Het volgende hostel is even duur, wel airco, geen warm water. We dingen nog 2 dollar af omdat er geen warm water is en na een kort telefoontje naar de baas is het geregeld. We nemen een koude douche en gaan met ons viertjes eten in de Holy Cow. We gaan voor een top dinner met dessert om de dag af te sluiten.

De volgende ochtend nemen we samen een tuk tuk naar het strand, dat belachelijk kortbij het centrum lag. Bond en Kate hadden bedden geboekt in het One Stop Hostel en daar ook afgesproken met hun derde reisgenoot (die wegens een te grote kater de bus vanuit Siem Reap had gemist).
Na wat geschuifel kunnen we allemaal in dezelfde dorm slapen en besluiten we de rest van de dag door te brengen op het strand, in de zee en aan de bar. Op en rondom het strand vinden je veel mensen die komen bedelen, vrouwen die u een massage, pedicure of ontharing proberen aan te smeren of kinderen die armbanden proberen te verkopen. De kinderen hun Engels is schitterend. Ze zijn vliegensvlug en gevat met hun antwoorden.
‘s Avonds doen we onder lichte dwang van de andere mee aan een kroegentocht. Nooit mijn favoriete bezigheid geweest, niet in mijn studententijd, in Australie of deze. Ze starten allemaal in een bar waar het supergezellig is met veel ambiance en lopen dan 5 andere bars af waar geen kat zit en helemaal geen sfeer is. Na de 3de bar houden Bart, Bond en ik het voor bekeken en sluipen we terug richting hostel.

Om de andere stranden te bezoeken huren we een brommer. Bart zijn motto is ‘Do as the locals do’ en dus als al de locals door het rood licht rijden, doe je dat als toerist toch ook gewoon.
Maar als je iets verderop aan de kant word gezet door de politie, weet je weer even dan je geen local bent. Na een berisping voor door het rood licht te rijden, geeft de official nog vriendelijk mee dat hij onze vakantie niet willen verknoeien en dat we er vanaf komen met een tip voor hem.
Dus geven we $2 die dan mooi in Mr De Agent zijne zak verdwijnt. Corruptie alom in Cambodja.
Ik had er nogthans voor gewaarschuwt “In Cambodja bestaat er zoiets als toeristenboetes, regels die alleen voor toeristen gelden”, en nu weten we dat door het rood rijden er daar een van is.
Omdat we nog wat tijd en benzine over hebben rijden we maar wat doelloos rond.
Ons hostel ligt aan een gigantisch rondpunt en van de 5 wegen die erop uitkomen zijn er 4 gericht op de toerist. Eentje gaat naar het centrum, de andere 3 gaan naar verschillende stranden. De vijfde is een doodlopende straat met allemaal lokale eettentjes.
Dit is voornamelijk op de Cambodjaanse bevolking gericht, maar hier en daar zag je toch enkele Westerlingen. We besluiten om de dure restaurants te skippen en springen binnen bij een lokaal tentje.
Het ‘nadeel’ bij zo’n tentjes is dat ze de bedelaars niet wegsturen en dus stond er een jongen van een jaar of 10 aan onze tafel te wijzen naar de rijst die Bart op zijn bord had laten liggen. Dit zijn situaties waar we niet weten wat de juiste keuze is. Maar het is toch absolute zonde om hem eten te weigeren weten dat het toch gewoon de vuilbak ingaat. Meestal hebben ze een kom bij waar je dan eten in kan doen, maar dit kindje had niets bij en dus geven we hem een vork en schuiven we het bord naar hem toe. Aan de snelheid waarmee de rijst en sla verdwijnt, vermoeden we dat hij vandaag nog niet veel heeft gegeten. Hij wijst nog even naar een beker en we geven hem wat water te drinken. Zo snel als hij verscheen, verdween hij ook weer naar een volgend tafeltje waar hij opnieuw voor de restjes bedelt.
Soms horen we van andere toeristen dat je van kinderen niet mag kopen, want als ze meer verdienen dan de ouders mogen ze niet meer naar school. Maar ik vermoed dat ze zowiezo niet naar school gaan.
En hoewel wij proberen de bevolking en het land te steunen door te kiezen voor NGO’s, zo zijn we in Siem Reap gaan eten bij Haven Training Centre en hebben we een Cambodian Art ketting gekocht bij Kinyei in Battambang, hebben we ons ook al schuldig gemaakt aan het kopen bij kinderen. Zo kregen we een meisje dat postkaarten verkocht net buiten Angkor Wat en omdat we toch nog enkele postkaarten nodig hadden, kochten we er twee. Natuurlijk krijg je dan een hele meute kinderen rond je heen die zagen dat we nu ook iets bij hun moeten kopen.
Het is vaak moeilijk om nee te zeggen, maar je kan natuurlijk niet elke bedelaar geld geven en niet iedere donatiebox vullen.We beslissen graag zelf wanneer en aan wie we iets geven. Onze laatste dag in Sihanoukville luieren we wat op hotel en aan het strand. Ik neem een duik in de zee en naderhand nog een in het zwembad van ons hostel. ’s Avonds eten we ribbetjes op Cambodiaanse wijze bij de NGO Sandan.

--DEEL 2--

De volgende dag vertrekken we ’s middags naar Kampot. Deze rit zou 2.5u duren. Dit is tevens de eerste keer dat we niet om 6u ’s ochtends uit bed moeten om de bus of boot te halen.
Kampot, een rustig gelegen dorpje aan de Kampong Bay rivier. En voor mij persoonlijk een van de hoogtepunten van mijn reis. Van het moment dat ik een jaartje geleden op een website had gelezen over een Belg die een rotsklimbedrijfje uit de grond had gestampt stond mijn besluit vast, dit moest en zou ik uitproberen. Via mail leg ik een afspraak vast met de West-Vlaamse David, hij legt me uit wat ik kan verwachten. Omdat hij de komende dagen telkens maar 1 persoon had, besloot ik om mijn schema wat aan te passen en boekte ik het rotsklimmen voor op Kerstavond.


Tijd genoeg dus voor eerst een bezoek aan het Bokor Nationaal Park. We huren 2 brommers en vertrekken ’s ochtends vroeg richting de top. Bokor Hill ligt op 42km van Kampot, daarna moet je nog eens 32km rijden van zeelevel tot 1100m hoogte. Ooit een bloeiend Frans resort dorp waar bezoekers bescherming zochten tegen de hitte van de nabijgelegen hoofdstad Phnom Penh. Bij de aanbouw van het resort dat 9 maanden duurde, zijn er 900 levens verloren gegaan. Nadat het tweemaal verlaten is geweest, een eerste maal eind jaren ’40 tijdens de First Indochina War en opnieuw in ’72 toen de Khmer Rouge het gebied overnam, blijft er niet veel meer over dan een spookstad met vervallen gebouwen.
We hadden de dag uitgekozen dat er extreem veel wind was. Zoveel zelfs dat je met momenten vreesde weg te waaien met brommer en al. Zeker op de stukjes dat er geen enkele struik was en de wind van zee je ook nog eens half het strand in je gezicht blies. Maar we geraken boven en op de top bezoeken we een bijna droge waterval en enkele van de oude gebouwen. We rijden het hele park rond en lunchen in het gerestaureerde hotel en casino. Boven gekomen wilden we toch even weten waar het benzinestation was, maar al snel werd ons verteld dat er maar 1 plek was voor je tank bij te vullen. Een klein standje die plastieken flessen benzine verkocht en die we aan het begin van onze dag tegen waren gekomen. Daar naartoe rijden was ni echt een optie, te weinig tijd en te weinig benzine (dachten we). En dus besluiten we om rustig te rijden voor de rest van de dag. We bezoeken nog enkele andere gebouwen en dan beginnen we aan de 32km lange afdaling. We hebben half-automaat brommers dus deze kan je bij een afdaling uitschakelen om benzine te sparen. Onder bij de ingang was er een pompstation. Het probleem bij de huurbrommertjes is dat meestal geen enkele van de meters werkt. Bart zijn benzinemeter had de helft van de dag op vol gestaan, daar was dus duidelijk iets mis mee. Mijne werkte vanaf het begin mee, maar stond bij het begin van de afdaling al in het rood. Maar we halen het en onder aan de afdaling besluit ik om toch nog eerst even te kijken in de tank waar nog een bodemtje inzit. We besluiten dan ook om door te rijden en bij ieder tankstation te stoppen en de inhoud te controleren. We parkeren mijn brommer aan het hostel en rijden met Bart zijn brommer naar een restaurant in de buurt.


’s Avonds zoeken we iemand die me kan afzetten op de klimsite van Climbodia. We spreken verschillende brommer-chauffeurs aan. Het probleem zit hem bij het feit dat veel van deze mensen in groep staan en natuurlijk spreken ze dan eerst een prijs af onderling. We krijgen prijzen te horen die 10 keer hoger liggen dat een eerlijke prijs. We lachen ze dan ook in hun gezicht uit en lopen weg. We mogen dan wel toeristen zijn, achterlijk zijn we nog niet. Uiteindelijk vinden we een chauffeur alleen, maar tegen dat ik mijn uitleg heb gedaan staan ze alweer met 3 rond me en drijven de prijs op. Nadat we een paar keer duidelijk hebben gemaakt dat we voor 5 dollar zelf een brommer konden huren, liepen we weg. Eentje kwam ons achterna en toen kregen we een schappelijke prijs van 3 dollar. Hij belooft mij de volgende morgen om 8u te komen ophalen aan ons hostel.

Een brommer-chauffeur is een van de transporten die we nog niet gebruikt hebben. Het is heel simpel een vent op een brommer, je kruipt achterop en hij brengt je waar je wil. Ik word afgezet op de Climbodia-site. Daar word ik welkom geheten door 2 lokale gidsen. Even later komen ook David en mijn Engelse klimgenote aan. Geen grote groep, gewoon lekker met tweeen. We klimmen, abseilen, doen via ferrata en bezoeken enkele grotten. Op het einde wagen we ons zelfs aan de echte professionele klimsites. Schitterend om te doen,maar wel verschrikkelijk zwaar in de armen. Van de 3 klimmuren geraakte ik de eerste volledig tot boven, de tweede maar enkele meters en de laatste tot 2/3de. Een schitterende prestatie voor iemand die nog nooit eerder tegen een muur was opgeklommen vind ik zelf. En de manieren die David me heeft geleerd om mijn handen te zetten, gaan me nog goed van pas komen bij latere wandelingen.
Een van de gidsen brengt me terug naar het hostel. Een korte douche en een snelle hap vooraleer de bus komt om ons te vervoeren naar het volgende kustdorpje Kep. Hier zullen we dan ook Kerstmis vieren. ’s Avonds zoeken we een leuk restaurantje uit. Het zit vol met locals en toeristen. Hier moet het wel goed zijn denk je dan. Niet dus, het eten was zijn geld echt niet waard. Maar gelukkig gaan we zonder honger naar bed.


Op Kerstdag heeft Bart het idee om het Kep Nationaal Park te bezoeken. En aangezien ik altijd wel voor een wandeling te vinden ben, vertrekken we na een stevig ontbijt van mini-taartjes (‘t is Kerstmis voor iets natuurlijk) aan onze wandeling. Een rustige wandeling op een geasfalteerde weg maakt natuurlijk ook dat er veel brommers rondrijden. Toeristen die een Nationaal Park bezoeken met een brommer gaat mij mijn petje toch te boven. We genieten van de vlinders die rondfladderen en de aapjes die in de bomen hangen. Halverwege vinden we een jungletrack naar de top. Er staat dat je op zo’n 30 tot 60 minuten boven zou moeten geraken. Met een beetje aanmoediging van mij geeft Bart zich over en beginnen we aan een stijle wandeling. Takken, bladeren, boomwortels, alles wat maar onze weg kon versperren lag er. Dit was duidelijk een track dat veel mensen links laten liggen. Na een 20 minuutjes bergop wandelen kwam de echte uitdaging. Bijna stijl omhoog, gelukkig hingen overal dikke touwen waar je je aan omhoog kon trekken. De hele uitdaging duurde dik 45 minuten en boven gekomen hebben we nog eens toch 10 minuten moeten recupereren. Dus ja, dat uur heb je toch echt wel nodig. We zien vanop het track ook nog een vlinderboerderij liggen, maar wegens tijdgebrek laten we die maar even links liggen. Deze keer vinden we ’s avonds wel een lekker restaurant en werken we een heerlijk Kerstmaal naar binnen.

Tweede kerstdag stond er een boottrip richting Koh Tonsay, beter bekend als Rabbit Island, op het programma. Back to basics op een eiland met geen wifi en stroom alleen tussen 18u en 22u. Op de eerste dag doen we een wandeling rond het eiland, geen rekening gehouden met de getijden stranden we dan ook iets minder dan halverwege in onze wandeling. Met geen drinkwater meer over was terugdraaien geen optie. 3u wachten tot het eb was, was een van de mogelijkheden. De andere was een van de locals vragen om ons terug te brengen. Gelukkig was er een Zwitserse expat die hetzelfde idee had, ook hij strandde op exact dezelfde plaats. Hij woonde al enkele jaren in de hoofdstad van Cambodja en sprak dan ook een aardig woordje Khmer. Hij regelt een boot die ons terugbrengt naar ons strand. De eigenaar van het bootje was net gaan vissen op zeewier en dus moest eerst de boot nog leeggemaakt worden. Daarna kregen we samen met nog een Nederlands koppel een bootritje terug naar onze kant van het strand.
Verder spendeer ik mijn tijd in het water, in de hangmat, op de massagetafel. Bart houdt het iets simpeler en spendeert zijn tijd volledig in de hangmat of de ligstoelen. Na 2 maanden heb ik hem nog altijd niet in de buurt van een zee gezien. Dat belooft voor als we gaan eilandhoppen in het Zuiden van Thailand.
Iedereen die Bart kent, weet dat back to basics absoluut niet zijn ding is. Geen wifi, geen airco, geen stroom, je kan wel zeggen dat voor hem de wereld bijna vergaat. Maar deze keer was het kiezen of delen, meekomen of blijven wachten in Kep. En omdat hij meekwam, had ik me dan ook maar wat flexibeler opgesteld en onze tijd hier maar op 2 dagen en 1 nacht gehouden.
Het is een klein maar gezellig eilandje, drukbezocht maar toch niet verstikkend. Een plekje waar ik gemakkelijk enkele dagen kan vertoeven. Bij het boeken van ons ticket werd ons verteld dat we 2 uur op voorhand moesten bellen, maar er vertrekken zoveel boten iedere dag dat we het erop wagen, we lopen naar boot nummer 4, degene die ons de dag voordien ook heeft afgedropt. Na wat heen en weer geloop en enkele rare blikken, we stonden natuurlijk niet op de lijst, mogen we toch de boot op en varen we terug naar het vasteland.

Kep zelf is minder gezellig als Kampot, maar de bezienswaardigheden zijn er wel. We huren een brommer en vertrekken voor een lange rit langs de zout- en rijstvelden met tussendoor een bezoek aan een peperplantage. Hier krijgen we struiken te zien van verschillende leeftijden. We leren het proces en zien de verschillende kleuren. De verse peper is groen van kleur, als hij rijp is wordt hij rood. Wanneer je hem dan pelt heb je witte peper en als je de rode peper laat drogen in de zon wordt hij zwart. Een interessant proces dat ik helemaal niet kende. We mogen ze ook proeven.
Onderweg terug naar het dorp komen we langs een accident. Twee brommers liggen volledig gehavend op straat, een vrouw zit verbaasd langs de weg niet goed wetend wat er net is gebeurd. De tegenligger duwt zijn brommer naar de zijkant van de straat, de bezine spoot eruit. Dit is de eerste keer dat we een serieuze botsing zien. Verbazingwekkend aangezien hier geen regels zijn. Geen voorrang van rechts, rode lichten waar geen enkele brommer voor stopt, etc.

In de late namiddag bezoeken we nog enkele ruines van oude Franse kolonie gebouwen. Deze zijn ten tijde van de Khmer Rouge gedeeltelijk vernietigd geworden. Tegen 18u geven we er de brui aan en knallen door naar het strand voor de zonsondergang samen met een biertje.
De volgende ochtend springen we om 7u op de brommer en brengen nog een bezoekje aan de vlinderboerderij. Er geraken was alweer een hele uitdaging, het laatste stuk van de weg is meer gaten dan zandweg en onze kleine scooter krijgt ons samen niet tot boven. Dus spring ik regelmatig af. Op de boerderij krijgen we kort wat uitleg over het groeiproces van de vlinder en mogen dan rondlopen in de vlindertuin. Met al de verschillende soorten die rond je hoofd fladderen is het een kleurrijke bedoening. Iedere vlinder leeft zo’n 14 dagen. Voor foto’s te nemen van vlinders heb je engelengeduld nodig, als een vlinder stilzit zijn meestal zijn vleugels toe. Na een half uurtje moeten we terug, de brommer is maar tot 9u gehuurd.

Tijd voor onze laatste stop van Cambodja, de hoofdstad Phnom Penh. We worden afgedropt aan het busstation dat gelukkig maar enkele blokken verderop is van ons hostel. En dus wandelen we gepakt en gezakt richting Rachana Hostel. De hele rit lang horen we “tuk tuk sir?”, “tuk tuk mam?”, “where you go?”. Wij geven onze standaard backpackersreply “No thank you. We walk”.

We droppen ’s morgens eerst onze was af bij het wassalon en brengen ons paspoort binnen bij een reisagent die ons voor $60 een Vietnamees visum regelt. Snel even een ontbijtje en daarna regelen we een tuk tuk voor de dag. Overal staan er lege tuktuks waarvan de chauffeurs al beginnen te roepen nog voor je goed en wel voet buiten je hostel hebt staan. We vinden een jonge gast en vragen prijs voor The Killing Fields, S21 Prison en de Russian Market. Hij begint op $25, maar bij de reisagent hadden we een prijs gekregen van $17 dollar en dus dingen we af. We komen de schappelijke prijs van $18 overeen en vertrekken richting Killing Fields die 15km buiten het stadscentrum ligt. Bij iedere bus- en tuktukrit blijf ik me verbazen over de locals hun kunnen. Met 4 of 5 personen op een brommertje of met 3 op de fiets. Kriskras de weg oversteken of in verkeerde richting een rotonde nemen, en dat alles zonder ongelukken.Voor 45 minuten kijken we ons de ogen uit. De armoede in de grootstad is wel erg groot. Na een omleiding komen we in de achterbuurten van de buitenwijken. Hier tref je de allerarmste aan, huizen zonder ramen, de binnenmuren zijn gewoon bakstenen, niets tegen de muur en alleen maar een tafel en 2 stoelen als meubilair.

The Killing Fields en S-21 Prison, het geweldadige verleden van Cambodja.

Cambodja’s grootste massagraf en gevangenis zijn een must-see om dit land en zijn geschiedenis te begrijpen. Een woordje uitleg.

In 1975 had de Khmer Rouge, een communistische groep onder leiding van Pol Pot, een vroegere schoolleraar, de macht in de hoofdstad Phnom Penh overgenomen. De Cambodjaanse bevolking was verheugd want de burgeroorlog was na 5 jaar op zijn einde gekomen. Maar 3 uur na de Khmer Rouge overwinning werden alle burgers gedwongen van de stad naar het platteland ge-evacueerd, het begin van 4 lange jaren terreur.
Pol Pot wou het land terugbrengen naar “Year Zero”, door een gelijke samenleving uit een agrarische klasse te creeeren. Iedere intellectuele Cambodjaan werd als een bedreiging gezien. Als je een bril had, een andere taal kende, buitenlandse vrienden had of een andere job had dan boer, werd je gemarteld en in de gevangenis gegooid. Degene de weigerden om mee te werken werden vermoord. Degene die wel meewerkte werden naar de velden gestuurd om 12 tot 15 uur per dag te werken met alleen waterige pap te eten. Vele werkers stierven van ontbering.

De Khmer Rouge arresteerde en executeerde ook bijna iedereen die banden had met de vroegere regering of met buitenlandse regeringen. Mensen werden gemarteld tot ze misdaden bekende die ze helemaal niet begaan hadden. De Khmer Rouge regeerde onder het motto, “To have you is no benefit, to lose you is no loss.”
In 3 jaar, 8 maanden en 20 dagen tijd schommelt het totale aantal doden die het resultaat zijn van de Khmer Rouge politiek, inclusief ziektes en verhongering, tussen de 1,7 en de 2,5 miljoen. Dit is 20% tot 30% van de hele Cambodjaanse populatie van toen die vermoord zijn door hun eigen volk.


In Januari 1979 is communistisch Vietnam het land binnengevallen en viel het Khmer Rouge regime. Toch heeft het regime zich nog 20 jaar staande kunnen houden in de jungle bij de grens met Thailand. Pol Pot stierf in 1998 zonder ooit voor zijn misdaden gestraft te worden. Momenteel zitten maar enkelen van de Khmer Rouge leiders levenslange straffen uit, de meeste leven de dag van vandaag een gewoon leven, sommige werken zelfs als overheidspersoneel.

De S-21 Prison, tegenwoordig het Tuol Sleng Genocide Museum.
Deze midddelbare school is in 1975 door de Khmer Rouge omgetoverd tot een gevangenis, de klaslokalen tot martelkamers. Op het hoogtepunt van de oorlog werden er tot 100 slachtoffers per dag vermoord. Toen het Vietnamese leger begin 1979 Phnom Penh bevrijdde waren er nog 7 overlevenden. Zij hadden hun vaardigheden zoals verven of fotografie gebruikt om te overleven.
Vandaag vind je in de lange gangen van het museum de foto’s van de duizenden slachtoffers die je aanstaren vanuit het verleden. Je loopt er door de klaslokalen die goed bewaard zijn gebleven, het stalen bedframe met de bijbehorende boeien, de bloedvlekken op de vloer. Aan de muur hangen foto’s van de opgezwollen, soms al ontbindende lichamen van slachtoffers vastgeketend aan het bed met een plas bloed onderin. Dit was het tafereel dat de twee Vietnamese fotojournalisten begroeten die als eersten S-21 ontdekten.
De ondervragingen in de gevangenis werden zorgvuldig gedocumenteerd, de overgrote meerderheid werd ook gefotografeerd en ze creeerden hierdoor een verbazingwekkend fotoarchief. Elk van de bijna 6000 S-21 portretten die zijn gerealiseerd vertelt een verhaal van shock, berusting, verwarring, opstandigheid en horror. De meest gruwelijke foto’s zijn die van de massagraven, de meest beklijvende zijn de portretfoto’s genomen door de Khmer Rouge in S-21.

De meeste van de 17000 gevangenen die in S21 verbleven werden geexecuteerd in Choeung Ek. Choeung Ek was slechts één van de meer dan 300 killing fields in Cambodja die zijn ontdekt.
Slachtoffers moesten knielen naast een gat, handen vastgebonden op hun rug. Daar werden ze doodgeklopt of neergestoken eerder dan neergeschoten want kogels waren te waardevol. De dode lichamen werden overgoten met chemische stoffen zoals DDT. Eenerzijds om de stank te verbergen voor de mensen die nabij de Killing Fields werkten, anderzijds om de mensen die levend begraven waren om te brengen. Het aantal gevangenen dat werd geexcuteerd in Choeung Ek varieerde op een dagelijkse basis van een 30-tal tot over 300.
Naast de Memorial Stupa die meer dan 8000 doodskoppen van de slachtoffers en hun kleren laat zien is de Killing Tree een van de meest aangrijpende aangezichten. Een boom waartegen kinderen en baby’s met hun hoofd werden doodgeklopt alvorens ze in een massagraf werden gedumpt. In het massagraf werden meer dan 100 naakte lichamen van vrouwen en kinderen ontdekt.
De Khmer Rouge had een slogan om het doden van kinderen te rechtvaardigen: "When you dig up the grass, you must remove even the roots." Dit betekende dat je een gevangene zijn hele familie moest vermoorden om eventuele wraakacties van familieleden te voorkomen.
Kinderen waren niet alleen slachtoffers, vele onder hen waren de beulen. Het regime maakte van hen Khmer Rouge soldaten. Ze leerden om hun ouders te haten en vele van de kindsoldaten hun eerste slachtoffers waren hun eigen ouders.

Vele Cambodjanen wachten nog altijd op antwoorden, ze realiseren zich dat ze misschien nooit te weten zullen komen waarom deze vreselijke dingen zijn gebeurd, hoe hun geliefden zijn gestorven of waar ze zijn begraven. En dat is in een overwegend Boeddhistisch land moeilijk te aanvaarden. Volgens het Boeddhisme moet een dode een waardige begrafenis krijgen om de eeuwige rust te vinden. Vele slachtoffers van de Khmer Rouge zijn nooit gevonden en vele Cambodjanen vrezen dan ook dat hun dierbaren eeuwig rondzwerven.

Bij het binnenkomen krijgen we een audiogids die ons uitleg geeft over ieder gedeelte van het park. Tussendoor kan je luisteren naar enkele hartbrekende verhalen van overlevenden.
Het herinneringspark is gebouwd rondom de massagraven van naar schatting 20000 slachtoffers, de meest die geexcuteerd zijn nadat ze waren getransporteerd van de S-21 Prison. Je loopt als het ware bovenop een massagraf. Omdat er zoveel lichamen begraven zijn in ondiepe graven komen er nog regelmatig beenderen en kledingstukken naar boven na zware regenval. Het is niet uitzonderlijk om botresten of tanden van slachtoffers tegen te komen terwijl je het park bezoekt. In totaal zijn in Choeung Ek 8985 lijken opgegraven.

We spenderen ruim 2 uur binnen tot groot ongenoegen van onze tuk tuk chauffeur. Ook in het Sleng Tuol museum spenderen we dubbel zo lang als onze tuktuk chauffeur had gewild. Hij had zich deze dag duidelijk anders voorgesteld en vroeg voor het lange wachten dan ook een tip.
Daarna rijden we even langs de Russian Market, een typische lokale Aziatische markt waar alles op elkaar gepropt ligt en mensen je om de haverklap aanspreken om iets te kopen. Ik heb nog geen enkele Westerling gezien die zich niet stoort aan het opdringerige gedrag van de lokale verkopers.


Het hostel laat ons gratis gebruik maken van hun fietsen. Fietsen door de hoofdstad van Cambodja is alvast een kunst, maar we hebben het zoals het brommer rijden al goed onder de knie. Het gaat er voornamelijk om dat je goed oplet wat er voor je gebeurd en weinig van je aantrekt wat er achter je afspeelt. We fietsen richting het Aeon winkelcentrum, een groot winkelcomplex naar Westerse normen. Hier kan je ongestoord winkelen, ze hebben je bij iedere stap wel in de gaten maar niemand die je aanspreekt. We vinden nieuwe sneakers en 2 T-shirts voor Bart en nieuwe wandelschoenen voor mij.

Nieuwjaar in een overwegend Boedistisch land is weer iets nieuws. We komen te weten dat we voor de festiviteiten aan de rivier moeten zijn. Dus kopen we enkele flessen wijn en lopen tegen 23 uur naar het water. Ze zijn met duizenden hier. Een grote mix van verschillende nationaliteiten. Boedhisten vieren dan misschien geen nieuwjaar op 1 januari, maar een feestje zit er altijd wel in. Al snel leren we een Waals koppel kennen waar we de rest van de avond mee doorbrengen. Om middernacht worden we getrakteerd op vuurwerk en de rest van de avond spenderen we in een Irish Pub. Om half 4 houden we het voor bekeken en lopen we terug richting hotel. Daar even de nachtbewaker wakker maken om ons binnen te laten en dan heerlijk bed in.
En om even te laten zien wat 9 jaar leeftijdsverschil en 1 biertje minder kunnen doen. Om 7u ben ik wakker zonder kater. Bart kruipt om 16u uit bed met een verschrikkelijk grote kater. Jullie kunnen je dus al voorstellen dat er op 1 januari niet bijster veel is gebeurd in ons leven. Ik heb nog enkele uurtjes aan de blog gewerkt. En ’s avonds loop ik met een humeurige reisgenoot nog even door de stad.

Met ons Vietnamees visum op zak, onze zuivere was en een topje minder, de eerste keer in 2 maand dat een wassalon een kledingstuk van mij verliest, kunnen we vertrekken richting Vietnam.

Geen opmerkingen:

Een reactie posten